یکی از پرتکرارترین سوالها در بازار اختیار معامله این است که بین قراردادهای ITM و OTM کدام را باید انتخاب کرد. خیلیها در نگاه اول به سراغ قراردادهای ارزانتر میروند، چون فکر میکنند با سرمایه کمتر میتوانند بازده بیشتری بگیرند. در مقابل، بعضی معاملهگران ترجیح میدهند قراردادهایی را انتخاب کنند که به رفتار دارایی پایه نزدیکتر باشند، حتی اگر هزینه اولیه بیشتری داشته باشند.
مسئله اینجاست که انتخاب بین ITM و OTM فقط به سلیقه برنمیگردد. این انتخاب مستقیماً با احتمال موفقیت، اهرم، فاصله تا سودآوری، زمان تا سررسید و کیفیت قیمتگذاری قرارداد گره خورده است. اگر این تفاوتها را درست نفهمید، ممکن است قراردادی بخرید که از نظر ظاهری جذاب است اما از نظر تحلیلی با سناریوی شما هماهنگ نیست.
در این مقاله میخواهیم دقیق و کاربردی بررسی کنیم که قرارداد ITM و OTM چه تفاوتی دارند، هرکدام برای چه نوع معاملهگری مناسبترند و چطور میتوان انتخاب قرارداد را از یک تصمیم شهودی به یک تصمیم تحلیلی تبدیل کرد.
اگر هنوز تعریف دقیق این موقعیتها برایت شفاف نیست، مقاله قرارداد ITM، ATM و OTM چیست؟ را قبل از ادامه این مطلب بخوان.
برای اینکه اثر این تفاوت را روی رفتار واقعی قرارداد بهتر درک کنی، مقاله دلتا، گاما، تتا، وگا و رو چیست؟ راهنمای کامل یونانیها در اختیار معامله هم مکمل مهمی برای این بحث است.
اگر بخواهی فقط به قیمت پایین قرارداد فریب نخوری، مقاله قیمت منصفانه در آپشن چیست و YTM چگونه محاسبه میشود؟ هم باید کنار این مقاله دیده شود.

قرارداد ITM و OTM چه تفاوتی دارند؟
تفاوت اصلی این دو قرارداد به موقعیت قیمت اعمال نسبت به قیمت دارایی پایه برمیگردد، اما از نظر عملی، این تفاوت روی رفتار کامل قرارداد اثر میگذارد.
قرارداد ITM چه ویژگیای دارد؟
قرارداد ITM معمولاً بخشی از ارزش خود را از ارزش ذاتی میگیرد. به همین دلیل، رفتار آن معمولاً به حرکت دارایی پایه نزدیکتر است و در بسیاری از مواقع دلتا بالاتری دارد.
قرارداد OTM چه ویژگیای دارد؟
قرارداد OTM معمولاً ارزش ذاتی ندارد و بیشتر به ارزش زمانی و سناریوی آینده وابسته است. به همین دلیل ارزانتر به نظر میرسد، اما برای سوددهشدن به حرکت قویتر یا دقیقتر بازار نیاز دارد.
نتیجه عملی این تفاوت چیست؟
در عمل، ITM معمولاً انتخابی باثباتتر و OTM انتخابی تهاجمیتر است. اما این به معنی خوببودن همیشگی یکی و بدبودن دیگری نیست.
برای مقایسه سریع این قراردادها از نظر قیمت اعمال، قیمت پرمیوم و سررسید، زنجیره قراردادهای تومنلند یکی از بهترین نقطههای شروع است.
چرا خیلی از معاملهگران به سمت OTM میروند؟
پاسخ کوتاه این است: چون ارزانتر است. اما همین جذابیت ظاهری میتواند منبع خطا و ریسک بیشتری هم باشد.
سرمایه اولیه کمتر
خیلیها فکر میکنند وقتی میتوانند با پول کمتر قرارداد بیشتری بخرند، پس انتخاب بهتری کردهاند.
اهرم ظاهراً بالاتر
قراردادهای OTM در بسیاری از مواقع اهرم بالاتری نشان میدهند و همین موضوع باعث میشود برای معاملهگر جذابتر شوند.
امید به بازده انفجاری
وقتی بازار حرکت شدیدی کند، بعضی قراردادهای OTM میتوانند بازدههای چشمگیر بدهند. همین چند مثال موفق کافی است تا خیلی از افراد فقط دنبال چنین قراردادهایی بروند.
مشکل این نگاه چیست؟
مشکل این است که ارزانی، اهرم بالا یا بازده بالقوه زیاد، بدون درنظرگرفتن احتمال تحقق سناریو و زمان باقیمانده، معیار کافی برای انتخاب نیست.
برای درک بهتر این دام ذهنی، مقاله اهرم در اختیار معامله چیست و چگونه محاسبه میشود؟ را کنار این بخش ببین.
چرا ITM برای بعضی معاملهگران انتخاب بهتری است؟
در نقطه مقابل قراردادهای OTM، قراردادهای ITM معمولاً گرانترند، اما این گرانی همیشه نقطهضعف نیست.
دلتا بالاتر
قراردادهای ITM معمولاً حساسیت بیشتری به حرکت دارایی پایه دارند و در نتیجه رفتارشان قابلفهمتر و نزدیکتر به تحلیل جهت بازار است.
احتمال موفقیت بیشتر
چون این قراردادها از ابتدا به ناحیه سودآور نزدیکترند، در بسیاری از سناریوها احتمال موفقیت بالاتری نسبت به OTM دارند.
فاصله کمتر تا سوددهی
در بسیاری از موارد، نقطه سربهسر قراردادهای ITM واقعبینانهتر است و بازار برای سوددهکردن آنها نیاز به حرکت دور از دسترس ندارد.
هزینه بیشتر، اما لزوماً نه انتخاب بدتر
اینکه قرارداد ITM گرانتر است، بهخودیخود ایراد نیست. گاهی شما دارید برای کیفیت بهتر قرارداد، احتمال موفقیت بیشتر و ساختار منطقیتر هزینه میپردازید.
اگر بخواهی این فاصله تا سوددهی را بهتر ببینی، مقاله نقطه سربهسر در اختیار معامله چیست و چگونه نمودار سود و زیان رسم کنیم؟ مکمل مستقیم این بخش است.
انتخاب بین ITM و OTM به چه چیزهایی بستگی دارد؟
این انتخاب باید بر اساس چند متغیر کلیدی انجام شود، نه صرفاً براساس قیمت قرارداد.
نوع سناریوی بازار
اگر انتظار حرکت قوی و سریع داری، بعضی قراردادهای OTM ممکن است قابل بررسی باشند. اما اگر سناریوی تو حرکت ملایمتر یا محتملتر است، ITM معمولاً منطقیتر میشود.
زمان تا سررسید
هرچه زمان کمتر باشد، فشار روی قراردادهای OTM بیشتر میشود. چون این قراردادها برای سوددهشدن به حرکت مشخصتری نیاز دارند و فرصت کمتری برای تحقق سناریو دارند.
سطح ریسکپذیری
معاملهگری که ریسکپذیری پایینتری دارد، معمولاً نمیتواند با قراردادهای بسیار دور از قیمت بازار راحت باشد. در چنین شرایطی، ITM یا حتی قراردادهای نزدیکتر به ATM انتخاب مناسبتری هستند.
کیفیت قیمتگذاری
دو قرارداد از دو دسته مختلف ممکن است از نظر قیمتگذاری کیفیت متفاوتی داشته باشند. همیشه باید بررسی کرد که آیا قیمت فعلی قرارداد منطقی است یا نه.
نقدشوندگی و توجه بازار
حتی اگر یک قرارداد از نظر تئوری جذاب باشد، نبود حجم و نقدشوندگی کافی میتواند کیفیت معامله را پایین بیاورد.
برای بررسی این عوامل در عمل، دیدهبان آپشن تومنلند بسیار کاربردی است.
آیا OTM همیشه پرریسکتر است؟
در بیشتر موارد بله، اما باید دقیقتر فهمید که این ریسک از کجا میآید.
فاصله بیشتر تا سودآوری
قرارداد OTM معمولاً برای سوددهشدن نیاز به حرکت بیشتری در دارایی پایه دارد.
حساسیت بیشتر به زمان
کاهش زمان تا سررسید میتواند کیفیت قراردادهای OTM را خیلی سریعتر تضعیف کند.
احتمال بیارزشمنقضیشدن
بخشی از قراردادهای OTM در صورت محققنشدن سناریو، در سررسید کاملاً بیارزش میشوند و کل پرمیوم پرداختی از بین میرود.
اما چه زمانی میتواند منطقی باشد؟
اگر معاملهگر آگاه باشد که بهدنبال یک سناریوی تهاجمی، با احتمال کمتر اما بازده بالقوه بالاتر است، و این ریسک با سرمایه و استراتژی او سازگار باشد، OTM میتواند انتخاب معناداری باشد.
آیا ITM همیشه بهتر است؟
نه. قرارداد ITM هم محدودیتها و هزینههای خودش را دارد.
هزینه ورود بالاتر
بزرگترین مانع برای خیلی از معاملهگران این است که ITM معمولاً به سرمایه بیشتری نیاز دارد.
بازده درصدی کمتر در بعضی سناریوها
اگر بازار حرکت بسیار شدیدی داشته باشد، گاهی قراردادهای OTM از نظر درصد بازده عملکرد چشمگیرتری نسبت به ITM نشان میدهند.
انتخاب نادرست ITM هم ممکن است
اگر صرفاً به این دلیل که قرارداد ITM است آن را بخری، بدون اینکه به IV، زمان، نقدشوندگی یا قیمت منصفانه توجه کنی، باز هم ممکن است انتخاب ضعیفی داشته باشی.
نتیجه مهم این بخش
ITM لزوماً مترادف با «بهتر» نیست؛ همانطور که OTM هم لزوماً مترادف با «بدتر» نیست. مسئله اصلی تناسب قرارداد با سناریوی معاملاتی توست.
چطور انتخاب ITM یا OTM را عملی بررسی کنیم؟
اگر بخواهی این تصمیم را از حالت تئوری خارج کنی، باید قراردادها را کنار هم ببینی و متغیرهای مهم را همزمان بررسی کنی.
مرحله اول؛ مقایسه در زنجیره قراردادها
در زنجیره قراردادهای تومنلند میتوانی قراردادهای مختلف را بر اساس قیمت اعمال، سررسید و قیمت کنار هم بچینی و فاصله آنها تا قیمت دارایی پایه را بهتر ببینی.
مرحله دوم؛ بررسی رفتار بازار
در دیدهبان آپشن تومنلند میتوانی توجه بازار به قراردادها را بهتر رصد کنی و فقط بر اساس ظاهر قرارداد تصمیم نگیری.
مرحله سوم؛ بررسی IV
در ابزار نوسانپذیری ضمنی تومنلند میتوانی ببینی بخشی از گرانی یا ارزانی قرارداد تا چه حد ناشی از سطح IV است.
مرحله چهارم؛ بررسی موقعیتهای باز
در ابزار موقعیتهای باز تومنلند میتوانی تمرکز بازار روی قیمت اعمالها را بهتر ببینی و آن را در انتخاب قرارداد دخیل کنی.
مرحله پنجم؛ دیدن ساختار سود و زیان
بعد از انتخاب اولیه، بهتر است نمودار آماده قرارداد را از دیدهبان آپشن تومنلند و ستون نمودار باز کنی و آن را در صفحه ساخت استراتژی تومنلند ببینی تا فاصله واقعی تا سوددهی و ساختار ریسک و بازده برایت روشن شود.

مقایسه ITM و OTM از نظر اهرم، احتمال موفقیت و سودآوری
برای تصمیم بهتر، این سه بُعد را همیشه کنار هم ببین.
اهرم
OTM معمولاً اهرمیتر است، اما این اهرم بالاتر با ریسک بیشتر همراه است.
احتمال موفقیت
ITM معمولاً احتمال موفقیت بالاتری دارد، چون به ناحیه سودآوری نزدیکتر است.
سودآوری بالقوه
در بعضی سناریوهای پرشتاب، OTM میتواند بازده درصدی بیشتری بسازد؛ اما فقط اگر بازار دقیقاً همان حرکتی را انجام دهد که لازم است.
نتیجه مهم
اگر فقط یکی از این سه بُعد را ببینی، تصمیم تو ناقص میشود. انتخاب خوب وقتی شکل میگیرد که اهرم، احتمال موفقیت و کیفیت سودآوری را با هم بسنجی.
اشتباهات رایج در انتخاب بین ITM و OTM
اشتباه اول؛ انتخاب صرفاً بر اساس ارزانی
ارزانبودن قرارداد به معنی مناسببودن آن نیست.
اشتباه دوم؛ نادیدهگرفتن زمان تا سررسید
قرارداد OTM با زمان کم میتواند خیلی سریع کیفیت خود را از دست بدهد.
اشتباه سوم؛ ندیدن فاصله تا نقطه سربهسر
خیلی از معاملهگران فقط به قیمت اعمال نگاه میکنند، نه به فاصله واقعی تا سوددهی.
اشتباه چهارم؛ ندیدن IV
گاهی گرانی یا ارزانی قرارداد بیشتر از آنکه ناشی از کیفیت باشد، ناشی از سطح نوسان ضمنی است.
اشتباه پنجم؛ تصمیمگیری بدون دیدن نمودار
تا وقتی ساختار سود و زیان قرارداد را روی نمودار نبینی، ممکن است فاصله واقعی تا سوددهی را دستکم بگیری.
اشتباه ششم؛ تعمیم یک نسخه ثابت به همه شرایط
اینکه کسی بگوید همیشه ITM بهتر است یا همیشه OTM بهتر است، تحلیل را بیشازحد ساده کرده است.
جمعبندی
اینکه قرارداد ITM بخری یا OTM، به پاسخ یک سوال بستگی دارد: آیا این قرارداد با سناریوی تو، زمان تو، ریسکپذیری تو و کیفیت قیمتی آن هماهنگ است یا نه. ITM معمولاً انتخابی متعادلتر با احتمال موفقیت بالاتر است، در حالی که OTM معمولاً انتخابی ارزانتر، اهرمیتر و پرریسکتر محسوب میشود.
مهمترین نکات این مقاله:
- ITM معمولاً دلتا بالاتر و احتمال موفقیت بیشتری دارد
- OTM معمولاً ارزانتر است، اما برای سوددهشدن به حرکت قویتری نیاز دارد
- انتخاب فقط بر اساس قیمت پایین، خطای رایجی است
- زمان تا سررسید، IV، نقطه سربهسر و نقدشوندگی در این انتخاب بسیار مهماند
- بهترین انتخاب زمانی شکل میگیرد که قرارداد را در عمل با ابزارهای تومنلند بررسی کنی
🏆 تبریک! شما بخش تحلیل حرفهای اختیار معامله را با موفقیت پشت سر گذاشتید
با مطالعه این مقاله، شما اکنون با اصول بنیادی و تحلیلهای حرفهای آپشن (از یونانیها و اهرم تا نقطه سربهسر و انتخاب قرارداد) کاملاً آشنا شدهاید. شما از یک معاملهگر مبتدی که فقط قیمتها را نگاه میکند، به تحلیلگری تبدیل شدهاید که میتواند سناریوی بازار را به عدد و نمودار تبدیل کند.
حالا زمان آن رسیده که وارد فاز قوانین معاملاتی و سپس استراتژیهای ترکیبی شوید. قدمهای بعدی شما برای شروع فصل جدید:
- 🔗 اثر افزایش سرمایه بر قراردادهای اختیار معامله چیست؟ — اولین مقاله از دسته قوانین؛ برای اینکه بدانید رویدادهای شرکتی چگونه ساختار قرارداد و محاسبات شما را تغییر میدهند.
- 🔗 استراتژیهای اختیار معامله چیست؟ راهنمای انتخاب سناریوی صعودی، نزولی و خنثی — اولین مقاله از دسته استراتژیها؛ برای یادگیری ترکیب قراردادها و ساخت موقعیتهای معاملاتی پیشرفته.
🛠️ تحلیلهای خود را با ابزارهای تومنلند به معامله تبدیل کنید
برای پیادهسازی عملی سناریوهایی که آموختهاید و انتخاب دقیقترین قراردادها بین ITM و OTM، از این ابزارهای هوشمند استفاده کنید:
- 🔗 زنجیره قراردادها — مقایسه سریع قیمت اعمالها، سررسیدها و قیمت قراردادها برای پیدا کردن گزینههای هماهنگ با سناریوی شما.
- 🔗 دیدهبان آپشن — رصد حجم معاملات و جریان پول برای تشخیص اینکه معاملهگران بزرگ روی کدام قراردادها (در سود یا خارج از سود) فعالترند.
- 🔗 ساخت استراتژی — ترسیم زنده نمودار سود و زیان و دیدن نقطه سربهسر دقیق قرارداد پیش از ثبت سفارش.
- 🔗 وضعیت حقوقی/حقیقی — برای بررسی عمکرد حقوقی در قراردادهای اختیار یک دارایی پایه
📚 پرونده این دسته آموزشی را مرور یا بایگانی کنید
شما در این بخش (تحلیل حرفهای اختیار معامله) مسیر زیر را گامبهگام طی کردهاید. هر زمان نیاز به یادآوری مفاهیم داشتید، میتوانید به مقالات قبلی بازگردید:
- ✅ دلتا، گاما، تتا، وگا و رو چیست؟ راهنمای کامل یونانیها در اختیار معامله (شروع مسیر با درک اهرم و زمان)
- ✅ حجم معاملات و موقعیت باز در آپشن چیست؟ چگونه رفتار معاملهگران را تحلیل کنیم؟ (ردیابی جریان پول هوشمند)
- ✅ اهرم در اختیار معامله چیست و چگونه محاسبه میشود؟ (فرمول و درک اهرم واقعی)
- ✅ قیمت منصفانه در آپشن چیست و YTM چگونه محاسبه میشود؟ (ارزشگذاری و حبابسنجی قراردادها)
- ✅ نقطه سربهسر در اختیار معامله چیست و چگونه نمودار سود و زیان رسم کنیم؟ (ترسیم سناریوی سود و زیان)
- 🎯 قرارداد ITM بخریم یا OTM؟ راهنمای انتخاب بهترین قرارداد اختیار معامله (نقطه نهایی: تصمیمگیری و انتخاب قرارداد)
سوالات متداول
هیچکدام همیشه بهتر نیستند. ITM معمولاً احتمال موفقیت بالاتر و رفتار باثباتتری دارد، اما OTM ارزانتر و اهرمیتر است. انتخاب درست به سناریو و ریسکپذیری شما بستگی دارد.
چون معمولاً با سرمایه اولیه کمتر قابل خرید است و در صورت حرکت شدید بازار میتواند بازده درصدی بالایی ایجاد کند.
چون این قراردادها معمولاً دلتا بالاتر، فاصله کمتر تا سودآوری و احتمال موفقیت بیشتری دارند.
چون این قراردادها معمولاً دلتا بالاتر، فاصله کمتر تا سودآوری و احتمال موفقیت بیشتری دارند.
بهتر است زمان تا سررسید، IV، دلتا، نقطه سربهسر، قیمت منصفانه، نقدشوندگی و توجه بازار را همزمان بررسی کنید.
بهتر است از زنجیره قراردادهای تومنلند برای مقایسه قراردادها، از دیدهبان آپشن تومنلند برای رصد بازار، از ابزار نوسانپذیری ضمنی تومنلند برای دیدن نمودار سود و زیان و از ابزار وضعیت حقوقی/حقیقی در تومنلند برای بررسی عملکرد حقوقی در اختیارهای یک دارایی پایه استفاده کنید.




